روان‌شناسى انگیزشی «خاستگاه،جایگاه،چشم اندازها»

[ناجی سواری، کارشناسی ارشد مشاوره، مدرس]

جایگاه انگیزش در روان شناسی

روان شناسي انگيزش جايگاه مهمي در روان شناسي دارد و چنين استنباط مي ‌گردد که روان ‌شناسي انگيزش با مسائل و پديده‌ هايي سر و‌‌ کار دارد که کل روان‌ شناسي با آن روبرو است. با کمي دقت مي‌ توان دريافت که براي پژوهشگران این حوزه مسائل اساسي عبارتند از اين که: چرا رفتار خاصي پديد مي‌ آيد؟ چرا رفتار هدف دار است؟ چرا رفتار به صورت پيوسته و متناوب اتفاق مي ‌افتد؟

انگیزش يكى از مباحث جالب در روان شناسى است كه با زندگى روزمره ارتباط مستقيم دارد.همه در فكر آن هستند كه چگونه خود ودیگران را برای انجام دادن کاری با انگیزه کنند.البته باید توجه داشت که بر خلاف نظر عموم ،گاهی باید برای انجام ندادن کاری خود را با انگیزه کنیم،زيرا انگيزش علاوه بر گرايش،به اجتناب هم مربوط مى شود.بعبارت ديگر،گاهی برای اجتناب یا گریختن از رویدادی خاص باید خود را با انگیزه کنیم.بنابراین در تمام زمینه های زندگی(خواه گرایشی باشد یا اجتنابی)به مفاهیم انگیزشی برای هدایت کردن رفتار نیازمندیم.

انگيزش، مسائل مختلفي را در برمي‌ گيرد. چندين نظام انگيزشي انسان ها را در تلاش مداوم براي رفع حالت هاي ناخوشايند        مي‌ ديدند، نظير«فرويد» که انسان را در يک ميدان نبرد دائمي با نيرو هاي جنسي و پرخاشگري مي‌ ديد. در اين حال چندين نظام انگيزشي، انسان ها را موجوداتي کنجکاو، هيجان خواه، با هدف و برنامه و تلاشگر در نظر مي‌ گيرد. با اين حال آن ها تا حدودي درست هستند و نه کاملا درست يا غلط. بنابراين انگيزش مسائل مختلفي را دربرمي‌ گيرد. انگيزش يک فرآيند است. انگيزش فرآيندي پويا است و نه ايستا. خيلي از انگيزه‌ ها(و نه همه آن ها) از يک فرآيند چهار مرحله‌ اي«پيش‌ بيني، برانگيختگي، عمل ‌رفتاري و پيامد» پيروي مي‌ کنند. در مدت پيش بيني، فرد انتظار پيدايي انگيزه را دارد. ويژگي آن وجود يک حالت محروميت و تمايل به هدف است. در مدت برانگيختگي، محرک دروني يا بيروني انگيزه را تحريک نموده و به رفتار جهت مي‌ دهد. در مدت عمل رفتاري، فرد براي نزديک شدن يا دور شدن از شي هدف انگيز، به رفتار هدف‌ گرا مي ‌پردازد. در مدت پيامد، فرد پيامد هاي سيري يا اشباع انگيزه(فروکشي انگيختگي) را تجربه مي‌ کند هنگامي که رفتار توسط نيرو ها‌ي دروني(نظير خستگي، کنجکاوي و …) برانگيخته شده باشد، خود گردان است. انگيزش خودگردان معمولا از گرايش ‌ها، نياز ها و واکنش‌ هاي فردي به رفتار شخص ناشي مي‌ شود. در مقابل زماني که رفتار توسط نيروهاي بيروني(نظير پول يا جايزه و …) برانگيخته مي‌ شود، به صورت محيطي است. انگيزشي که توسط محيط کنترل مي‌ شود، از پيامد هاي مصنوعي و بيروني رفتار ناشي مي‌ شود.

امروزه درمانگران،کارفرمایان،حکومت ها،مربیان،آموزگاران و والدین وخلاصه هر کسی که به نحوی می خواهد انگیزه ای را در دیگران ایجاد کند،به کمک روان شناسی انگیزش می تواند راهبردهایی را ابداع  نماید تا در این راستا دیگران رایاری دهد.

چشم انداز روان‌شناسى انگیزش

دپارتمان مشاوره و روان شناسی در پژوهش سرای فارابی تمام سعی خود را در زمینۀ ارتقای سطح انگیزش و پیشرفت تحصیلی،تقویت روحیۀ پژوهش،نشر آگاهی های لازم در خصوص عوامل موثر در ارتقای بهداشت روان،تقویت اعتماد به نفس،ایجاد نگرش مثبت و خودباوری در افراد و ایجاد نشاط و شادابی در بین معلمان و دانش آموزان خواهد نمود.

4 نظر

  1. 14-مطالب عالی بودندمتشکرم

  2. 28
    بسیار عالی

  3. مطالب بسیارعالی است33

  4. جواهر دغاغله

    خيلي عاليه

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد